Αναίτια βία. Ο Δ. Παρούτσας καταθέτει σκέψεις με αφορμή το περιστατικό στο μετρό / από την έντυπη έκδοση

Μια εβδομάδα γεμάτη αρνητικά συναισθήματα η προηγούμενη. Φυσικά, και αφού η κοινωνία μας πλέον ως μόνο μέσο ενημέρωσης και πηγή πληροφόρησης έχει την τηλεόραση και το ίντερνετ, τα αρνητικά αυτά συναισθήματα προέρχονται από τις μικρές μας οθόνες. Και μάλιστα όταν το ζήτημα που ανέκυψε αναφέρεται στην εφηβική παραβατικότητα (με το επεισόδιο των νεαρών που έδειραν τον σταθμάρχη του μετρό), σε καταστάσεις παθολογικές που προκαλούν έντονο προβληματισμό και φόβο, είναι λογικό να μας καθηλώνει στις οθόνες μας και να μη μας αφήνει περιθώρια να σκεφτούμε.

Παρ’ όλο που έχει ειπωθεί πολλές φορές ότι από την τηλεόραση παίρνουμε μασημένη τροφή και δεν μπαίνουμε ποτέ στη διαδικασία να σκεφτούμε μόνοι μας, εντούτοις η βιαιότητα του επεισοδίου έδωσε με τον πιο σχηματικό τρόπο το στίγμα αυτής ακριβώς της πραγματικότητας.

Σε όλα τα κανάλια παρήλασαν – ως είθισται – ειδικοί και ειδικότεροι επί παντός επιστητού και κατέθεσαν τις απόψεις τους ως αδιαμφισβήτητα θέσφατα. Λογικό εξ άλλου είναι, οι αδαείς δημοσιογράφοι να τους ακούν με ανοιχτό το στόμα, προκαλώντας και σε μας τον ίδιο θαυμασμό.

Έτσι μάθαμε λίγο – πολύ ότι ζούμε σε μια χώρα όπου η παιδική εγκληματικότητα έχει πάρει τρομακτικές διαστάσεις, ότι στα σχολεία η βία που ασκείται από τους δυνατότερους στους ασθενέστερους έχει φτάσει σε πολύ υψηλά επίπεδα κι ότι ο τόπος καταγωγής για μια ακόμη φορά είναι απόλυτα ασφαλές κριτήριο για να διαγνωστεί ήδη από την παιδική ηλικία η “κακία” κάποιου – μην ξεχνάμε ότι στην αρχή πολλοί είπαν ότι επρόκειτο για Αλγερινούς μετανάστες!

Φυσικά η κοινωνία μας έχει αλλάξει, η τηλεόραση και τα ηλεκτρονικά παιχνίδια γίνονται όλο και πιο βίαια, τα παιδιά εθίζονται στη βία, οπότε η φράση “θα σε σκοτώσω” έχει χάσει την πραγματική της αξία και στο παιδικό μυαλό ο θάνατος δεν έχει την ίδια αξία που έχει στους ενήλικες.

Πάντως όσο άσχημο κι αν ήταν αυτό το συμβάν, όσο κι αν απέδειξε με τον χειρότερο τρόπο την αλήθεια όλων αυτών των γεγονότων δεν πρέπει να μας οδηγεί σε απόγνωση και παραίτηση. Ιδιαίτερα οι γονείς θα πρέπει να θέσουν το ζήτημα στη σωστή του βάση, εξηγώντας στα παιδιά τους, ερμηνεύοντας και εκλογικεύοντας – όσο γίνεται – την περίπτωση, με στόχο να μην απαξιώσουν τις ανθρώπινες σχέσεις και το κυριότερο να μην τρομάξουν.

Για να βοηθηθούμε στο έργο αυτό, αρκεί να σκεφτούμε πώς ήταν δομημένη η κοινωνία μας, μόλις δυο γενιές πριν. Έτυχε σε κάποια ανύποπτη στιγμή να μιλήσω με κάποιον ηλικιωμένο συμπολίτη μας για την παιδική του ηλικία, όταν, κατά τη διάρκεια του εμφυλίου, είχε παρακολουθήσει στο νεκροταφείο Καρπενησίου, παρέα με μια άλλη ομάδα παιδιών, την εν ψυχρώ εκτέλεση κάποιου συλληφθέντος. Η περιγραφή της σκηνής και η απάνθρωπη εικόνα είχαν χαραχτεί ανεξίτηλα στις παιδικές ψυχές, και για πολύ καιρό μετά είχε παραμείνει ως κοινή έκφραση η φράση “θα σου τινάξω τα μυαλά σαν του…”. Την ίδια εποχή ο αποκεφαλισμός των αντιπάλων και η σε κοινή θέα επίδειξη των κεφαλών τους, ήταν συνηθισμένη πρακτική προς γνώσιν και συμμόρφωση!

Φυσικά 50 χρόνια μετά η κατάσταση δεν είναι καθόλου ίδια. Η μόρφωση, το βιωτικό επίπεδο, οι συνθήκες μετάλλαξαν την ανθρώπινη συμπεριφορά σαφώς προς το καλύτερο. Οι συνθήκες μιας εμπόλεμης περιόδου σε καμιά περίπτωση δεν μπορούν να συγκριθούν με τις σημερινές.

Το απεχθές συμβάν της περασμένης εβδομάδας δεν πρέπει παρά να γίνει έναυσμα για βελτίωση των συνθηκών, για πρόληψη παρόμοιων φαινομένων, κάτι που θα αποτελέσει το καλύτερο ίσως μνημόσυνο για την αδικοχαμένη του ψυχούλα.

Είτε μικρές είναι οι κοινωνίες, είτε μεγάλες, είτε για επαρχία πρόκειται είτε για μεγαλούπολη, πάντα θα υπάρχουν κάποιοι που “ξέρουν” ότι μια οικογένεια έχει πρόβλημα και τα παιδιά της ζουν παρατημένα και σε κατάσταση μόνιμου θυμού. Κάποιοι θα υπάρχουν που μπορούν να βάλουν τον ψυχολόγο, τον κοινωνικό λειτουργό, τον παπά, τους δασκάλους στο νόημα ότι σε κάποια συγκεκριμένη περίπτωση κάτι δεν πάει καλά.

Απομένει στην οργανωμένη κοινωνία, στο κράτος, στην πολιτεία, στους Δήμους, να οργανώσουν με τέτοιο τρόπο τους φορείς ώστε να υπάρχει πάντα ένα ευήκοο ους που θα δεχθεί να ακούσει το πρόβλημα, να δώσει την κατάλληλη λύση, η οποία δεν θα είναι πάντα το ίδρυμα ή το αναμορφωτήριο.

Οι κοινωνικές ανισότητες και η δυστυχία δεν θα λείψουν από τον κόσμο. Η παραβατική συμπεριφορά παιδιών και ανηλίκων δεν πρόκειται να εξαφανιστεί όσο η αδικία και η δυστυχία θα κυριαρχεί. Οι φυλακές δεν έκλεισαν και – δυστυχώς – δεν πρόκειται να κλείσουν. Με ενδιαφέρον όμως και συμπόνοια για τον γείτονα, ίσως κάποια στιγμή αδειάσουν. Και κυρίως δεν θα υπάρχουν σ’ αυτές – αν είναι δυνατόν! – παιδιά.

Τοπικές ειδήσεις
Επικαιρότητα
Αθλητικά