29 Ιουλίου 2021

Αυτά είναι τα 13 καλύτερα βιβλία για να γνωρίσουν τα παιδιά την Επανάσταση του 1821

ΣΥΝΤΑΚΤΡΙΑ: Ντουντούμη Κωνσταντίνα

Το ορόσημο της συμπλήρωσης 200 χρόνων από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 κέντρισε το ενδιαφέρον της εγχώριας παιδικής λογοτεχνίας, καθώς αρκετοί Έλληνες συγγραφείς, σε συνεργασία με εξαιρετικούς εικονογράφους, συνεργάστηκαν και έφτιαξαν βιβλία γνώσεων – λογοτεχνικά διαμαντάκια που συστήνουν στα παιδιά τα γεγονότα και τους ήρωες που άφησαν ανεξίτηλο το στίγμα τους στον αγώνα για την Απελευθέρωση.

Στις σελίδες τους αναβιώνουν οι ιστορικές μάχες και τα κατορθώματα των ένδοξων ηρώων της Επανάστασης, τόσο μέσα από τα κείμενα όσο και από την εμπνευσμένη εικονογράφηση που είναι πλούσια, εντυπωσιακή -τηρουμένων των αναλογιών- και πάντα με σεβασμό στα ιστορούμενα γεγονότα.

Στα Ευρυτανικά Νέα ετοιμάσαμε ένα ξεχωριστό αφιέρωμα για τα παιδικά βιβλία για το 1821, καθώς είναι σημαντικό τα παιδιά να μαθαίνουν από νωρίς την Ιστορία της πατρίδας μας και να μην αρκούνται μόνο στα όσα γράφονται στα σχολικά εγχειρίδια. Διαλέξαμε και σας προτείνουμε 13 βιβλία που μας κέρδισαν με την πλούσια εικονογράφηση και τα εξαιρετικά κείμενα των συγγραφέων.

Οι επιλογές μας αφορούν τόσο τα παιδιά προσχολικής ηλικίας όσο και παιδιά Δημοτικού.

Οι Μεγάλοι… μικροί: Οι αγωνιστές του 1821


Τι συμβαίνει όταν ο Θοδωρής κατεβαίνει με το γαϊδουράκι του από το βουνό, όπου κρύβεται με την οικογένειά του, για να πουλήσει ξύλα στην Τριπολιτσά, κι εκείνο λερώνει με λάσπες έναν Τούρκο; Όταν η Λασκαρίνα κλέβει μια βάρκα και ξανοίγεται στη θάλασσα για να κερδίσει ένα στοίχημα; Όταν ο Γιώργης χάνει ένα πρόβατο από το κοπάδι που βοσκάει; Όταν ο Κωνσταντής παίρνει μια δύσκολη απόφαση κρυφά από τη μητέρα του; Ή όταν η Μαντώ κρύβεται σε μια ντουλάπα για να κρυφακούσει μια πολιτική συζήτηση; Ιστορίες εμπνευσμένες από την προσωπικότητα και τα βιογραφικά στοιχεία σημαντικών Ελλήνων κι Ελληνίδων στην παιδική τους ηλικία. Ιστορίες για εκείνους τους Μεγάλους που ως μικροί αντιμετώπισαν κάποια μικρή ή μεγαλύτερη δυσκολία που πιθανότατα έπαιξε τον δικό της ρόλο στη διαμόρφωση της προσωπικότητάς τους ή και στην πορεία της ζωής τους.

Συγγραφέας: Αγγελική Δαρλάση

Εκδόσεις: Μεταίχμιο

Για παιδιά 9+

1821 – Ένα εικονογραφημένο ταξίδι προς την ελευθερία

Ποια χρώματα είχε η επαναστατική σημαία του Ρήγα Φεραίου; Ποιο ήταν το συνωμοτικό όνομα που έδωσε η Φιλική Εταιρεία στον Αλέξανδρο Υψηλάντη; Ποια καπετάνισσα κυβέρνησε το ιστιοφόρο «Αγαμέμνων» και ποια το «Καλομοίρα»; Πώς γινόταν ένα σκάφος πυρπολικό και τι τραγούδησε ο στρατηγός Μακρυγιάννης στους συμπολεμιστές του μια βραδιά μέσα στην πολιορκημένη Ακρόπολη;

Οι απαντήσεις βρίσκονται στις σελίδες αυτού του βιβλίου, που αφηγείται ένα σπουδαίο ιστορικό γεγονός, την Ελληνική Επανάσταση του 1821. Με τις εικόνες και τους χάρτες του, μας μεταφέρει σε έναν κόσμο που υπήρξε πριν από διακόσια χρόνια και μας περιγράφει σημαντικά γεγονότα. Ταξιδεύουμε στην ιστορία και τη γεωγραφία για να συναντήσουμε τα πρόσωπα και τις ιδέες εκείνων που οραματίστηκαν την Ελλάδα ως ελεύθερο κράτος και κατάφεραν να κάνουν το όνειρό τους πραγματικότητα.

Συγγραφείς: Μάρω Βασιλειάδου, Ηλίας Κολοβός

Εκδόσεις: Διόπτρα

Ηλικίες: 10+

Η Επανάσταση του 1821 – Μεγάλες Μάχες

Η Ελληνική Επανάσταση του 1821, η σπουδαιότερη στιγμή της νεότερης ιστορίας μας, υπήρξε η κορύφωση του ηρωικού αγώνα των σκλαβωμένων Ελλήνων για την κατάκτηση της ελευθερίας. Από το 1821 έως το 1829 αμέτρητοι Έλληνες πρόσφεραν με «αρετήν και τόλμην» τη ζωή τους για να είμαστε όλοι εμείς, σήμερα, ελεύθεροι!
Οι μάχες που έλαβαν χώρα στη διάρκεια της Επανάστασης ήταν πολλές και εξίσου σημαντικές.

Σε αυτό το βιβλίο επιλέξαμε να παρουσιάσουμε δεκαεπτά (17) πολεμικά επεισόδια –σύμφωνα με το σχολικό βιβλίο της Ιστορίας για τη ΣΤ΄ Δημοτικού– καθώς και την κήρυξη της Επανάστασης, στις 25 Μαρτίου του 1821, την οποία γιορτάζουμε ως εθνική εορτή.Η ιστορική μνήμη είναι θεμέλιος λίθος της ύπαρξης ενός λαού και οδοδείκτης τής πορείας του στον χρόνο. Με γνώμονα αυτήν την παραδοχή, ευχόμαστε το βιβλίο μας να κινητοποιήσει το ενδιαφέρον των μικρών αναγνωστών για αυτήν την κορυφαία στιγμή της ιστορίας μας και να αποτελέσει την απαρχή για την περαιτέρω μελέτη των γεγονότων που οδήγησαν στη δημιουργία του νεότερου ελληνικού έθνους. Μέσα από την πλούσια εικονογράφηση, τους χάρτες, τις περιεκτικές πληροφορίες και τις δημιουργικές δραστηριότητες που πλαισιώνουν το βιβλίο οι μικροί μας φίλοι θα ταξιδέψουν νοερά σε εκείνες τις ημέρες δόξας!

Συγγραφέας: Διονύσης Βαλεριάνος

Εκδόσεις: Ελληνοεκδοτική

Για παιδιά 6+

Επανάσταση 1821

Στα τοπία της πατρίδας μας σταματώ, κοιτάζω και αναγνωρίζω τα μέρη που δόθηκαν οι μάχες και γράφτηκε η ιστορία της νεότερης Ελλάδας. Απλοί άνθρωποι, που ζούνε στα βουνά, στα χωριά, στα νησιά αυτού του τόπου, και άλλοι, ξενιτεμένοι, διανοούμενοι, έμποροι, στρατιωτικοί, όλοι, αιώνες τώρα, συνδέονται και αγωνίζονται, γιατί άλλο δεν έχουν στον νου τους παρά «ελευθερία και γλώσσα». Ξεχνάμε ότι μόνο 200 χρόνια μάς χωρίζουν από την επανάσταση του 1821. Ίσως γιατί προερχόμαστε από έναν πολιτισμό που μας κάνει να αισθανόμαστε ελεύθεροι ακόμα και όταν είμαστε πολιορκημένοι.

Συγγραφέας: Σοφία Ζαραμπούκα

Εκδόσεις: Πατάκη

Για παιδιά 9+

Για να ζούμε ελεύθεροι – Γνωρίζοντας τον αγώνα των Ελλήνων για την ελευθερία

Μια συνθετική προσέγγιση της Επανάστασης, γραμμένη απλά, κατάλληλη για παιδιά που δεν έχουν διδαχθεί ακόμη Ιστορία. Αλλά και για τα μεγαλύτερα παιδιά που αναζητούν τα «γιατί» πίσω από τις σπουδαίες μάχες και τα γεγονότα.

Συγγραφέας: Ελένη Σβορώνου

Εκδόσεις: Μεταίχμιο

Για παιδιά 6+

Μαντώ Μαυρογένους – Λασκαρίνα Μπουμπουλίνα Δυο γυναίκες στην Επανάσταση

Ο βραβευμένος συγγραφέας μας συστήνει δυο σπουδαίες Ελληνίδες που έπαιξαν σημαντικό ρόλο στον αγώνα για την απελευθέρωση: τη Μαντώ Μαυρογένους και τη Λασκαρίνα Μπουμπουλίνα. Μέσα από την προσεγμένη εικονογράφηση της Ναταλίας Καπατσούλια που θυμίζει πίνακες ελαιογραφίας, ζωντανεύουν στιγμιότυπα από τις ζωές των δύο γυναικών, το θάρρος και η δυναμικότητά τους, αλλά και το τοπίο, οι παραδοσιακές φορεσιές και τα πλοία της εποχής.

Συγγραφέας: Φίλιππος Μανδηλαράς

Εκδόσεις: Παπαδόπουλος

Για παιδιά 6+

21 ήρωες του 1821

Η σημαντικότερη στιγμή της νεότερης ιστορίας του ελληνικού έθνους ζωντανεύει μέσα από τη ζωή και τη δράση 21 οπλαρχηγών της Επανάστασης. Ανάμεσα στους 21 ήρωες δε συγκαταλέγονται μόνο οι γνωστοί πρωταγωνιστές του Αγώνα, αλλά και αγωνιστές που παρά τη σημαντική συμβολή τους σε αυτόν δεν είχαν την ανάλογη αναγνώριση. Μικρές ιστορίες φωτίζουν άγνωστες πτυχές της ζωής τους και δίνουν στα παιδιά την ευκαιρία να αποκτήσουν μια πρώτη ολοκληρωμένη εικόνα για την Επανάσταση του 1821 από το ξεκίνημά της στις παραδουνάβιες ηγεμονίες μέχρι τη δημιουργία του ελληνικού κράτους.

Συγγραφείς: Κουτσιαρής Βασίλης, Διακομανώλης Γιάννης

Εκδόσεις: Μίνωας

Για παιδιά 7+

Πώς να τη βγάλεις καθαρή στην Ελλάδα της επανάστασης

Ας κάνουμε μαζί ένα ταξίδι στον χρόνο. Ας πάμε 200 χρόνια πίσω, στην Ελλάδα του 1821, όταν ξεκινούσε η Επανάσταση, που έβαλε τέλος σε τέσσερις αιώνες σκλαβιάς κάτω από τους Τούρκους. Μπορείς, άραγε, να φανταστείς πώς ήταν η ζωή ενός παιδιού όπως εσύ, εκείνα τα χρόνια; Πώς ήταν ντυμένο, τι παιχνίδια έπαιζε, τι έτρωγε, πώς μάθαινε γράμματα, πώς γινόταν καλά αν αρρώσταινε; Για προσπάθησε. Κομματάκι δύσκολο, ε; Λοιπόν, κάτσε όσο πιο αναπαυτικά μπορείς κι ακολούθησέ μας σε αυτό το συναρπαστικό ταξίδι. Να δούμε, θα μπορούσες κι εσύ να τη βγάλεις καθαρή, αν ζούσες στην Ελλάδα των αρχών του 19ου αιώνα;

Συγγραφέας: Χρίστος Δημόπουλος

Εκδόσεις: Ψυχογιός

Για παιδιά 6+

1821: Τα δοξασμένα χρόνια

Αν μια εικόνα ισοδυναμεί με χίλιες λέξεις, μια εξαιρετική εικόνα σίγουρα υπερβαίνει τις δέκα χιλιάδες λέξεις, και μια συλλογή 34 τέτοιων εικόνων, όπως η συγκεκριμένη του παρόντος επετειακού έργου, αποτελεί μια λαμπρή επιτομή της Ελληνικής Επανάστασης του 1821, για τα παιδιά μας ηλικίας από 5 έως 105 ετών, γνωστού όντος ότι εμείς οι «Έλληνες αεί παίδες εσμέν, γέρων δε Έλλην ουκ έστιν» (Πλάτων, Τίμαιος).

Η ζωντανή εικονογράφηση, εμπνευσμένη από κλασικά εικαστικά έργα, ο συνεκτικός τρόπος συγκρότησης, εσωτερικής συνοχής, και έκθεσης των επαναστατικών γεγονότων, και η εύληπτη ποιητική αφήγησή τους, διαμορφώνουν κατά τρόπο αριστουργηματικό το πάνθεον των ηρώων και των ηρωισμών της Ελληνικής Επανάστασης, ως επισφράγισμα και ενοποιητικό σύμβολο των απελευθερωτικών αγώνων και θυσιών του λαού μας, που χαράσσεται έτσι ανεξίτηλα στη μνήμη.

Με απόλυτο σεβασμό στην ιστορική αλήθεια και με ενάργεια πολλαπλής αισθητικής έκφρασης, αποτελεί ένα κορυφαίο έργο πρώτης προσέγγισης του θαύματος του 1821 για τα παιδιά μας, αλλά και συναισθηματικής ανανέωσης της συναινετικής συλλογικής μνήμης των μεγαλύτερων, γύρω από όλα όσα νοηματοδότησαν την ληξιαρχική πράξη γέννησης του νεώτερου ελληνικού έθνους.

Ένα «πρέπει» για κάθε ελληνικό σπίτι, για παιδιά, μικρούς και μεγάλους, αλλά και ακόμη πιο μεγάλους, ένα συναρπαστικό για την ποιότητα και λιτότητά του εικαστικό αφιέρωμα για τα 200 χρόνια, από το ξέσπασμα της μεγαλειώδους και νικηφόρας Ελληνικής Επανάστασης του 1821. Ένα οφειλόμενο αφιέρωμα με παιδαγωγικές διαστάσεις, στο πλαίσιο της πεποίθησης ότι το μέλλον της Ελλάδας είναι απόλυτα συνυφασμένο με την αναγωγή της στο ένδοξο παρελθόν της.

Συγγραφείς: Στέλλα Σωτηροπουλου Γούδη – Χρίστος Γούδης

Εκδόσεις: Κάκτος

Για παιδιά 9+

1821 Η Επανάσταση και οι Ήρωες

Ο αγαπημένος μας Καραγκιόζης καλεί τα Κολλητήρια σε ένα μάθημα Ιστορίας που θα τους μείνει αξέχαστο. Η πιο ξακουστή φιγούρα του θεάτρου σκιών ρίχνει φως στα πρόσωπα και τα γεγονότα της Επανάστασης του 1821 μέσα από μια ολοζώντανη αφήγηση, απαντώντας ταυτόχρονα στις απορίες των παιδιών: τι είναι επανάσταση, πώς περνούσαν οι Έλληνες κατά την Τουρκοκρατία, ποιοι είχαν την ιδέα του ξεσηκωμού αλλά και ποιοι ήρωες πρωταγωνίστησαν στις μεγάλες μάχες.

Συγγραφέας: Κατερίνα Καρογιάννης

Εκδόσεις: Susaeta

Για παιδιά 5+

Σουλιώτες και Αλή Πασάς

Ένας άπληστος αφέντης.

Ο Λάμπρος Τζαβέλας και ο Αλή πασάς.

Τι θα γίνει όταν ο δεύτερος  βάζει τον πρώτο να διαλέξει ανάμεσα στο γιο του και στην πατρίδα του;

Οι Σουλιώτες και ο Αλή πασάς, μια ιστορία θάρρους και πατριωτισμού.

Συγγραφέας: Γιολάντα Χατζή

Εκδόσεις: Καστανιώτη

Για παιδιά 4+

Κωνσταντίνος Κανάρης το όνομα μου – Ο μεγάλος μπουρλοτιέρης αφηγείται

Κάποιες στιγμές τα αγάλματα ζωντανεύουν, κυρίως αν έχουν θαλερή καρδιά. Στην πλατεία της πολύβουης Κυψέλης, όπου ήταν το σπίτι του, ο Κωνσταντίνος Κανάρης στέκει μαρμαρωμένος στους αιώνες. Μα έχει πολλά να πει και η φωνή του μας ταξιδεύει στα χρόνια της φωτιάς, στην Επανάσταση του 1821, πριν και μετά. Διηγείται την ιστορία του σαν παραμύθι, με την πνοή της ελευθερίας και της ηθικής δύναμης που χαρακτήριζε αυτή την ευγενική μορφή του Αγώνα, τον άνδρα που διακρίθηκε για τον ηρωισμό του όσο και για την καταδεκτικότητά του, τον Έλληνα που μεγαλούργησε ταπεινά. Η σειρά Λογοτεχνία για Παιδιά και Νέους εμπλουτίζεται με το βιβλίο «Κωνσταντίνος Κανάρης τ’ όνομά μου» της Μαρίας Ανδρικοπούλου. Η συγγραφέας αφηγείται με τη φωνή του ήρωα της Επανάστασης, τον βίο και τα κατορθώματά του στη θάλασσα και την πολιτική ζωή της Ελλάδας.

Ο Κωνσταντίνος Κανάρης ταξιδεύει τους νεότερους στα χρόνια του Αγώνα, πυρπολεί τη φαντασία και μεταλαμπαδεύει το ιδανικό της ελευθερίας, την έννοια της προσφοράς και την αξία της υπεράσπισης του κοινού καλού. Η αφήγηση του ήρωα, η οποία συνοδεύεται από μια εμβόλιμη εξιστόρηση, όπου παρεμβάλλονται πληροφορίες και η οποία συνδιαλέγεται με το κείμενο, φωτίζει τον άνθρωπο, τον αγωνιστή και τον πολιτικό Κανάρη, δίνοντας με ολοκληρωμένο τρόπο το πορτρέτο του Ψαριανού πυρπολητή που έγινε σύμβολο ανδρείας και τόλμης. Στο τέλος του βιβλίου υπάρχουν αποσπάσματα ποιημάτων για τον λαοφιλή Έλληνα που ενέπνευσε με τον ηρωισμό του. Ένα νεανικό ανάγνωσμα με τον αρμονικό συνδυασμό λογοτεχνίας και γνώσης, ένα βιβλίο που προσφέρει πλούσιο υλικό προς αξιοποίηση στη σχολική τάξη και μπορεί να αποτελέσει αφορμή για την παρουσίαση και άλλων προσωπικοτήτων που πέρασαν στο πάνθεον των ηρώων ή καθόρισαν με το έργο τους την Ιστορία.

Συγγραφέας: Μαρία Ανδρικοπούλου

Εκδόσεις: Καλέντη

Για παιδιά 9+

24 Eικόνες για την Επανάσταση του 1821 Μακρυγιάννης & Ζωγράφος,
ένας αγωνιστής και ένας καλλιτέχνης

Είκοσι τέσσερις υποθετικοί διάλογοι με παιδιά και νέους που προτείνουν μια διαδρομή αποκρυπτογράφησης και ερμηνείας του κόσμου των εικόνων του Μακρυγιάννη. Στο βιβλίο παρουσιάζονται οι είκοσι τέσσερις πίνακες που δημιουργήθηκαν με την καθοδήγηση του στρατηγού Μακρυγιάννη από τον λαϊκό ζωγράφο Δημήτριο Ζωγράφο και αφηγούνται γεγονότα της Επανάστασης, από την έναρξή της μέχρι την ανεξαρτησία της Ελλάδας το 1830. Παρακολουθώντας τον κάθε διάλογο, ο αναγνώστης περιηγείται με μοναδικό τρόπο στον Αγώνα του 1821, ανακαλύπτοντας αθέατες πτυχές της Επανάστασης και της εποχής της που δεν βρίσκουμε στα σχολικά βιβλία!

Επιστημονική επιμέλεια: Φωτεινή Ασημακοπούλου, καθηγήτρια Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αθηνών

Εκδόσεις: Καπόν

Για παιδιά 9+

ΤΟΠΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
ΑΘΛΗΤΙΚΑ