21 Οκτωβρίου 2021

Περί μουσειακών και άλλων δαιμονίων / Το Ίδρυμα Γεωργίου Καφαντάρη και οι λεπτομέρειες της μνήμης, της Λεωνής Π. Θανασούλα

άρθρο που δημοσιεύτηκε στην έντυπη έκδοση, της ιστορικού Λεωνής Π. Θανασούλα

Το Ίδρυμα Γεωργίου Καφαντάρη και το Λαογραφικό Μουσείο Φραγκίστας που στεγάζεται στο ίδιο κτίριο είναι από τα σημαντικότερα πολιτιστικά κεφάλαια του νομού Ευρυτανίας.

Ανήκει στις ευτυχείς περιπτώσεις για την περιοχή, όπου λειτουργεί ένας χώρος αφιερωμένος σε μία ηγετική προσωπικότητα που επηρέασε την πολιτική ζωή της χώρας το πρώτο μισό του 20ου αιώνα, σε οίκημα που σχετίζεται με την οικογένεια Καφαντάρη. Το κτίριο δωρήθηκε από τον Δήμο Φραγκίστας και διαμορφώθηκε σε μουσείο με μεγάλη δωρεά του ομογενή από τις Η.Π.Α. Κώστα Πανουριά, όπως και άλλων ιδιωτών.

Στεγάζεται μέρος του αρχείου του πολιτικού που διετέλεσε πρωθυπουργός της Ελλάδας, ενώ έχουν δωρηθεί αντικείμενα και φωτογραφίες από την οικογένεια. Επίσης, υπάρχει και βιβλιοθήκη, δωρεά του αειμνήστου Μιχάλη Σταφυλά, συγγραφέα του τόμου: «Γεώργιος Καφαντάρης. Μία ζωή στις επάλξεις της Δημοκρατίας».

«Στόχος είναι η λειτουργία σε πανελλαδικό επίπεδο ενός δυναμικού ερευνητικού κέντρου, για την έρευνα και τη μελέτη του έργου, της εποχής και της ζωής του μεγάλου πολιτικού και της νεώτερης ιστορίας της Ελλάδας χωρίς ιδεολογικές αγκυλώσεις, χωρίς τοπικούς περιορισμούς». Η φράση είναι απόσπασμα από ομιλία του προέδρου και ψυχής του ιδρύματος κ. Κωνσταντίνου Κωστόπουλου, ακάματου εργάτη και οραματιστή και τίθεται εύλογα το ερώτημα εάν δέκα χρόνια μετά την επίσημη λειτουργία του το ίδρυμα καταφέρνει να εκπληρώσει τους στόχους του.

Η ανακοινωθείσα δωρεά μέρους του αρχείου του Καφαντάρη από το Ίδρυμα της Βουλής, όπως και η ένταξη του ιδρύματος σε εκπαιδευτικό πρόγραμμα συνεργασίας με το Πάντειον Πανεπιστήμιο ήταν μερικές από τις δράσεις που έπεσαν στο κενό μετά την κατάργηση του ιδρύματος ως ανεξάρτητου νομικού προσώπου και την πλήρη ένταξή του στον αρμόδιο φορέα του Δήμου Αγράφων το 2015. Είναι θέμα χρόνου η επαναφορά του πρότερου νομικού καθεστώτος του ιδρύματος μετά την κατάθεση αιτήματος και πλήρους φακέλου στον Δήμο με σκοπό τον ορισμό διοικητικού συμβουλίου που θα δώσει ευελιξία και ουσιαστική λειτουργία στο Ίδρυμα Καφαντάρη. Στα πλαίσια ανάπτυξης του καλοδιατηρημένου πετρόχτιστου κτίριου προγραμματίζεται σύνδεση με γειτονικό οίκημα, πρόσφορο για συνεδριακό κέντρο.

Το λαογραφικό μουσείο που στεγάζεται στο ισόγειο φιλοξενεί κάποια ιδιαιτέρως ενδιαφέροντα εκθέματα, έργα τέχνης και μοναδικό φωτογραφικό υλικό, τα οποία πήραν μία άλλη διάσταση κατά τη διάρκεια της ξενάγησής μου από τον κ. Κωστόπουλο. Γνώριζε μοναδικές ιστορίες που συνδέονταν με τα εκθέματα, πολύ πιο σημαντικές από την παλαιότητα ή τη χρήση τους που τα καθιστούσαν μοναδικά καθώς ζωντάνευαν πρόσωπα, έντονα συναισθήματα και εικόνες, λεπτομέρειες που έφτιαχναν την εικόνα του παρελθόντος.

Το μουσείο, όπως και δεκάδες άλλα λαογραφικά ανά την επικράτεια, στηρίζεται στη μνήμη των δημιουργών του -κινητήριο δύναμη για τη σύστασή του- η οποία είναι αναγκαίο σε κάθε περίπτωση να καταγραφεί και να αποτυπωθεί μέσα στη μουσειακή εμπειρία. Η αποτύπωση αυτή αλλάζει πλήρως την εικόνα των τοπικών μουσείων, δίνοντάς τους ιδιαίτερη ταυτότητα και νόημα, μουσειολογική εξέλιξη και μεγάλο κίνητρο στον επισκέπτη. Οι ανθρώπινες λεπτομέρειες για την εικόνα του παρελθόντος δίνουν ψυχή και αναμφισβήτητα θα δώσουν και την εικόνα ενός καλύτερου μέλλοντος για τον μουσειακό μας πολιτισμό.

ΤΟΠΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
ΑΘΛΗΤΙΚΑ