27 Ιανουαρίου 2022

Σαν σήμερα, 59 χρόνια πριν, η φονική κατολίσθηση του Μικρού Χωριού, που οδήγησε στον θάνατο 13 ανθρώπους – Τα Ε.Ν. θυμούνται

από την έντυπη έκδοση

Τα Ευρυτανικά Νέα θυμούνται ξανά την 13η Ιανουαρίου ΄63, τότε που 13 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στο Μικρό Χωριό όταν τεράστιοι όγκοι λάσπης και χωμάτων παρέσυραν μεμιάς τα πάντα στο διάβα τους, σκορπίζοντας τον θάνατο.

Είναι Κυριακή 13 Ιανουαρίου του 1963, λίγο μετά τις 8.00 το πρωί. Στο Μικρό Χωριό οι περισσότεροι κάτοικοι βρίσκονται στην εκκλησία, μαζί τους και τα παιδιά τού σχολείου. Λίγοι είναι εκείνοι που έχουν μείνει στα σπίτια τους. Και τότε, ξαφνικά, ο όλεθρος: ένα τρομερό βουητό συγκλονίζει τον τόπο. Οι κάτοικοι τρέχουν έντρομοι να δουν τι έχει συμβεί. Το θέαμα δεν μπορεί να το συλλάβει ο ανθρώπινος νους: Τεράστιοι όγκοι, τόνοι ολόκληροι από λάσπη, χώμα, σπίτια, βράχους και ξεριζωμένα έλατα κατρακυλούσαν, παρασύροντας τα πάντα.

Οι κάτοικοι του χωριού φθάνουν στον τόπο της καταστροφής. Άνθρωποι από τον τόπο της συμφοράς τρέχουν να σωθούν παραπατώντας, γιατί η γη σείεται κάτω απ’ τα πόδια τους. Με σπαρακτικές κραυγές καλούν τους δικούς τους. Ο τότε νομάρχης Θεοδόσης Τσαούσης τηλεφωνεί στον μηχανικό της ΤΥΔΚ Σωτήρη Οικονόμου και του ζητά να σπεύσει στο σημείο. Ο τελευταίος περιγράφει την εικόνα που αντίκρισε στο Μικρό Χωριό: «Τεράστιοι όγκοι λάσπης και χωμάτων είχαν ξεκινήσει πάνω από το βουνό και σερνόταν προς τα κάτω κατά μήκος του μικρού χειμάρρου – ποταμού του χωριού σαν μια βραδυκίνητη λάβα. Ήδη τα πρώτα σπίτια που βρισκόταν στη ζώνη κατολισθήσεως αυτής της μάζας είχαν παρασυρθεί, είχαν βυθισθεί μέσα στη λάσπη και φαινόταν επάνω μόνον οι στέγες των σπιτιών, άλλες από ξύλο και κεραμίδια και άλλες από τσίγκους που επέπλεαν στη λάσπη».

Στον τόπο της καταστροφής / Φωτογραφικά Επίκαιρα, του Θωμά Ιωνά

Σύντομα καταφθάνουν οι πρώτοι κάτοικοι από το απέναντι Μεγάλο Χωριό, που έσπευσαν με συγκινητική αλληλεγγύη για να συμπαρασταθούν στους πληγέντες συντοπίτες τους. Κοντά στο μεσημέρι η γη ημερεύει, παύει να βρυχάται και τότε όλοι όσοι κατάφεραν να σωθούν, μέσα σε θρήνο και οδυρμό για την κόλαση της καταστροφής, προσπαθούν να βρουν τους ανθρώπους τους. Τα μουγκανητά και οι κραυγές των θαμμένων ζώων ακούγονται σαν ανατριχιαστική παραφωνία.

Στο δραματικό προσκλητήριο, δεκατρείς (13) άνθρωποι δεν έδωσαν το «παρών». Ήταν οι: Γιάννης Αθανασόπουλος, Λάμπρος Ζαχαράκης, Αικατερίνη Ζησίμου, Νίκος και Γιαννούλα Κοντογιάννη μαζί με την κορούλα τους Μαίρη και τη συγγενή τους Φωτεινή Κομματά, Καλλιόπη Κωστοπούλου, Χρήστος και Κωσταντία Μαστρογεωργοπούλου, Γιάννης Πλάκας, Ιωάννης Παπαδημητρίου και Γιώργος Τάσιος. Τρείς ακόμα κάτοικοι τραυματίστηκαν και μεταφέρθηκαν στο Νοσοκομείο στο Καρπενήσι.

Φωτογραφία Αφών Φλώρου, από φωτορεπορτάζ του αθηναϊκού Τύπου

Οι επόμενες μέρες

Για πολλές μέρες η κατολίσθηση συνεχιζόταν με αργό ρυθμό, χωρίς όμως πια να απειλεί ανθρώπινες ζωές. Δυο μέρες μετά, καταφθάνει κυβερνητικό κλιμάκιο για να εκτιμήσει την καταστροφή, με επικεφαλής τον υπουργό Πρόνοιας Κωνσταντίνο Τσάτσο, τον Μητροπολίτη Ναυπακτίας και Ευρυτανίας Δαμασκηνό, τους βουλευτές Ευρυτανίας Χρυσόστομο Καραπιπέρη και Κώστα Παπασπύρου, τον νομάρχη Ευρυτανίας Θεοδόσιο Τσαούση κ.ά. Όλη η χώρα συγκλονίζεται από την ανείπωτη συμφορά. Όλες οι εφημερίδες, με αλλεπάλληλες δραματικές περιγραφές και φωτογραφίες ή ποιήματα, ανήγγειλαν τον τραγικό χαμό του Μικρού Χωριού Ευρυτανίας.

Φωτογραφία Αφών Φλώρου, από φωτορεπορτάζ του αθηναϊκού Τύπου

«Το Μικρό Χωριό δεν υπάρχει – Ετάφη ολόκληρον από τα χώματα» έγραφαν στο πρωτοσέλιδό τους ΤΑ ΝΕΑ, «Ετάφη το περίφημο Μικρό Χωριό από το βουνό που κατρακύλησε» έγραφε η ΒΡΑΔΥΝΗ, «Σκηναί αλλοφροσύνης ενώ κατεποντίζετο το Μικρό Χωριό» η εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ, «Το βουνό έθαψε το Μικρό Χωριό» το ΕΘΝΟΣ, «Τιτάνιος καταρράκτης υγρών χωμάτων γκρέμισε στη χαράδρα το Μικρό Χωριό» η ΑΥΓΗ κ.ο.κ.

Η ανασυγκρότηση

Για την Κοινότητα του χωριού και την Αδελφότητα Μικροχωριτών ανοίγει ένα καινούριο κεφάλαιο δράσης. Συνεχής και αδιάκοπος ο αγώνας προς όλες τις κατευθύνσεις με ένα μόνο στόχο, την άμεση στέγαση των πληγέντων, που φιλοξενούνται προσωρινά σε σπίτια των γειτονικών χωριών, Μεγάλο Χωριό και Γαύρο. Η Αδελφότητα καταφέρνει να δοθεί στους πληγέντες μια πρώτη χρηματική βοήθεια από το υπουργείο Πρόνοιας για τη συντήρηση τους.

Οι καθημερινές παραστάσεις στους αρμόδιους φορείς γρήγορα αρχίζουν να καρποφορούν. Μέσα σε τρεις μήνες πραγματοποιείται Πανελλήνιος Έρανος για την ανοικοδόμηση του Νέου Χωρίου. Το Τεχνικό Γραφείο Δοξιάδη – Σύμβουλοι Μηχανικοί, αναλαμβάνει χωρίς αμοιβή τη μελέτη για την επιλογή της κατάλληλης τοποθεσίας και τον σχεδιασμό του νέου οικισμού. Σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Γεωλογίας επιλέγεται η τοποθεσία “Γκρεμενίτσες”.

Τον Φεβρουάριο του 1964 άρχισαν οι εργασίες από συνεργεία του Βασιλικού Εθνικού Ιδρύματος. Το 1968 ο νέος οικισμός ήταν έτοιμος, το Νέο Μικρό Χωριό είναι πλέον γεγονός. Οι κάτοικοι ξεκινούν μια νέα ζωή, οι πληγές όμως παραμένουν ανοιχτές, δεν γίνεται να επουλωθούν όσα χρόνια και αν περάσουν.

ΤΟΠΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ
ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
ΑΘΛΗΤΙΚΑ