Η συρρίκνωση και η γήρανση του πληθυσμού αποτελούν εδώ και χρόνια μέρος της πραγματικότητας στην Ευρυτανία. Τα νέα στοιχεία δεν έρχονται να αποκαλύψουν κάτι άγνωστο, αλλά να επιβεβαιώσουν με αριθμούς το μέγεθος και κυρίως την ένταση του δημογραφικού προβλήματος, το οποίο αφορά πλέον το σύνολο της χώρας.
Σύμφωνα με έρευνα του καθηγητή Δημογραφίας και διευθυντή του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών, Βύρωνα Κοτζαμάνη, οι γεννήσεις στην Ελλάδα μειώθηκαν κατά 42% μεταξύ 2009 και 2024, από 117.440 σε 68.310. Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η υποχώρηση σε έξι νομούς της ηπειρωτικής χώρας -Θεσπρωτία, Γρεβενά, Φθιώτιδα, Κοζάνη, Ευρυτανία και Φλώρινα- όπου ξεπέρασε το 50%.
Στην Ευρυτανία το 2024 καταγράφηκαν μόλις 57 γεννήσεις. Τα διαθέσιμα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ δείχνουν ότι το 2015 είχαν καταγραφεί 93, το 2016 ήταν 99 και το 2017 ανήλθαν σε 95· έτσι, μόνο μέσα στην επταετία 2017-2024 οι γεννήσεις μειώθηκαν κατά 40%. Αν η σύγκριση επεκταθεί ακόμη πιο πίσω, στο 2009, η υποχώρηση είναι ακόμη εντονότερη, ξεπερνώντας το 55%, γεγονός που αποτυπώνει το βάθος της δημογραφικής μεταβολής μέσα σε μία δεκαπενταετία.
Η υποχώρηση της γεννητικότητας δεν είναι, πάντως, πρόσφατο φαινόμενο. Σε πανελλαδικό επίπεδο οι γεννήσεις από περίπου 148.000 κατά μέσο όρο το 1979-1980 περιορίστηκαν στις 67.000 το 2024-2025. Την ίδια περίοδο η μέση ηλικία απόκτησης παιδιών αυξήθηκε από τα 26,2 στα 32,2 έτη.
Σύμφωνα με την έρευνα, καθοριστικό ρόλο παίζουν τόσο η μείωση της γονιμότητας όσο και η συρρίκνωση του αριθμού των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας. Οι γυναίκες 25-44 ετών μειώθηκαν κατά περίπου 480.000 ή 28%, καθώς σε αυτές τις ηλικίες φθάνουν πλέον οι μικρότερες αριθμητικά γενιές που γεννήθηκαν μετά το 1980.
Την ίδια στιγμή διευρύνεται η απόσταση μεταξύ γεννήσεων και θανάτων. Το 2009 στην Ελλάδα αντιστοιχούσαν 92 θάνατοι ανά 100 γεννήσεις, ενώ το 2024 έφθασαν τους 184. Η Ευρυτανία συγκαταλέγεται στις περιοχές της ηπειρωτικής χώρας όπου αντιστοιχούν πλέον σχεδόν τέσσερις θάνατοι σε κάθε γέννηση (!).
Οι εκτιμήσεις, μάλιστα, δεν δείχνουν γρήγορη αναστροφή της τάσης. Σύμφωνα με τον κ. Κοτζαμάνη, νέα μείωση των γεννήσεων της τάξης του 15% αναμένεται την περίοδο 2045-2060, όταν θα φθάσουν σε αναπαραγωγική ηλικία οι ακόμη μικρότερες γενιές που γεννήθηκαν μεταξύ 2010 και 2029.
