Greek Albanian English French German Italian Portuguese Russian Spanish Turkish
Τρίτη, 25 Σεπτεμβρίου 2018

ev media-logo


Η Βρετανική αποχώρηση και η σημασία της. Ο Διονύσης Παρούτσας αναλύει τις συνέπειες του Brexit | Άρθρο από την έντυπη έκδοση

Όλοι ξέρουμε ότι ο προηγούμενος αιώνας ήταν ιδιαίτερα αιματηρός για την Ευρώπη - οδήγησε σε δύο παγκόσμιους πολέμους, στους οποίους παρασύρθηκε και ο υπόλοιπος κόσμος. Εντούτοις δεν ήταν ο αιματηρότερος σε σύγκριση με τους προηγούμενους αιώνες. Για παράδειγμα, υπήρξε ο Τριακονταετής Πόλεμος από το 1618-48, ο Ογδοηκονταετής Πόλεμος από το 1566 έως το 1648, οι Αγγλο-Ολλανδικοί Πόλεμοι, οι Ναπολεόντειοι Πόλεμοι (1803-15), ο Επταετής Πόλεμος (1754-63), ο Αγγλο-Γαλλικός πόλεμος για να αναφερθούμε μόνο σε μερικούς από αυτούς. Αυτά τα έθνη ενεπλάκησαν σε πανευρωπαϊκές συγκρούσεις για μεγάλο χρονικό διάστημα και αγωνίστηκαν τόσο για την χερσαία όσο και τη θαλάσσια υπεροχή.787

Όμως, μετά τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο (και με το τέλος της Βρετανικής Αυτοκρατορίας), συνέβη κάτι πρωτοφανές: όλη η Ευρώπη (εκτός από τους Ρώσους συμμάχους) ενώθηκε. Οι πόλεμοι συνεχίστηκαν, αλλά η Ευρώπη αγωνιζόταν πλέον ως ενιαία δύναμη και ως επί το πλείστον ως σύμμαχος της Αμερικής. Από τότε, το ρεύμα οδηγούσε συνεχώς προς την κατεύθυνση μιας ολοένα και περισσότερο αυξανόμενης ευρωπαϊκής ενοποίησης φθάνοντας στη Συμφωνία του Σένγκεν (1985) που οδήγησε στην ελεύθερη ροή ανθρώπων μεταξύ των χωρών και στη Συνθήκη του Μάαστριχτ (1992) που έφερε το ενιαίο νόμισμα, το Ευρώ.

Αυτή η εποχή μετασχημάτισε την Γηραιά Ήπειρο και τη μετέτρεψε από πολεμική αρένα του κόσμου σε ένα λαμπρό παράδειγμα ανοχής, ενότητας και δημοκρατικού σοσιαλισμού. Από χώρα που γέννησε το ναζισμό, η Γερμανία έγινε ένας λαμπρός φάρος ανεκτικότητας και ελπίδας στον κόσμο.

Η έξοδος της Βρετανίας όμως ανέτρεψε αυτή τη ροή. Ή μάλλον σήμανε την αρχή της αναστροφής αυτού του ρεύματος δίνοντας ένα δυνατό μήνυμα ότι η θετική πορεία δεν είναι βιώσιμη. Ότι κάτω από το μήνυμα της ενότητας εξακολουθεί να κρύβεται η περιφρόνηση και η καχυποψία για τον άλλον. Και ο κόσμος πλέον ανησυχεί.

Εγείρονται ερωτηματικά για το εάν τώρα που η Βρετανία είναι ανεξάρτητη, θα αρχίσουν και πάλι οι παλιές συγκρούσεις. Υπάρχουν ανησυχίες για το πού θα οδηγηθεί ο κόσμος καθώς η Βρετανία θα αγωνίζεται να επανέλθει και πάλι στο επίκεντρο της παγκόσμιας πολιτικο-οικονομικής κυριαρχίας. Επίσης σημαντικό προβληματισμό προκαλεί και η αβεβαιότητα του πόσο θα εμπνευσθούν οι άλλες ευρωπαϊκές δυνάμεις να ακολουθήσουν το παράδειγμά της, να ενδοσκοπήσουν στις Ιστορίες τους, την εθνική τους περηφάνια και να ανακαλύψουν ξανά την ταυτότητά τους, αυτή τη φορά ως εχθροί μεταξύ τους και όχι ως συνοδοιπόροι σε μια πανίσχυρη Ένωση. Μπορεί αυτές οι θεωρίες να ακούγονται υπερβολικές, αλλά όταν παραπαίει ένας γίγαντας, όλοι ανησυχούν.

Σε οικονομικό επίπεδο, η Ευρωπαϊκή Ένωση επέτρεψε στις χώρες να επεκταθούν ως οικονομικές δυνάμεις πολύ πάνω από τις δυνατότητες που είχαν με βάση μόνο τον πληθυσμό ή τους πόρους τους σε έναν μεταποικιακό κόσμο. Τους επέτρεψε να γίνουν εμπορικοί εταίροι χωρίς περιορισμούς, χρησιμοποιώντας ο ένας τους πόρους και τον πληθυσμό του άλλου προς αμοιβαίο όφελος. Στην πραγματικότητα, αυτή η Οικονομική Ένωση απέκτησε τόσο μεγάλη σημασία, ώστε οι χώρες που συμμετέχουν με τα περισσότερα χρήματα να περάσουν μεγάλη αγωνία όταν η Ελλάδα κινδύνευσε με αδυναμία αποπληρωμής του χρέους της και διαπραγματεύτηκαν όρους ώστε να την κρατήσουν στους κόλπους της.

Προέβλεψαν ότι αν χρεοκοπούσε η Ελλάδα, αυτό θα σήμαινε την αρχή του τέλους της ΕΕ, παρόλο που η χώρα ήταν σε μεγάλο βαθμό αποδέκτης δανείων και δεν είχε μεγάλη συμμετοχή στον κοινοτικό προϋπολογισμό.

Όμως η έξοδος της Βρετανίας υλοποίησε ακριβώς αυτούς τους φόβους, καθώς ένας από τους μεγαλύτερους χρηματοδότες της ΕΕ υπαναχώρησε, αυξάνοντας κατά πολύ τις πιθανότητες κατάρρευσης του ευρωπαϊκού οικοδομήματος. Πολιτικά γεγονότα όπως αυτό, με τέτοιου είδους πολύπλευρες επιπτώσεις δημιουργούν μεγάλη αβεβαιότητα και ταρακουνούν τις χρηματοπιστωτικές αγορές βραχυπρόθεσμα (κάτι που μπορεί να σημαίνει και μήνες) με αποτέλεσμα πολλοί άνθρωποι να χάνουν τις αποταμιεύσεις δεκαετιών.

Ωστόσο, υπάρχουν και πολλές μακροπρόθεσμες ανησυχίες: Η ενοποιημένη οικονομική ισχύς της ΕΕ θα εξασθενίσει, δηλαδή θα υπάρχει λιγότερη απασχόληση. Ο όγκος των συναλλαγών που εισέρχονται και εξέρχονται από την ΕΕ και τη Βρετανία θα επηρεαστεί λόγω περιττών χρεώσεων και φόρων που δεν υπήρχαν πριν.

Η μετανάστευση στη Βρετανία από και προς την Ευρώπη θα επηρεαστεί, μειώνοντας έτσι τη διαθεσιμότητα ειδικευμένου εργατικού δυναμικού και από τις δύο πλευρές, μειώνοντας το βρετανικό ΑΕΠ.

Τελικά οι μόνοι ευχαριστημένοι φαίνονται να είναι ο Τραμπ και ο Πούτιν.

Η Ρωσία κερδίζει πολλά από μια αδύναμη, κατακερματισμένη ΕΕ -ελπίζοντας ότι θα μπορέσει να ανακτήσει μερικά βαλκανικά κράτη στη σφαίρα επιρροής της. Να γιατί το ΝΑΤΟ επείγεται να "κλείσει" τις εκκρεμότητες στα Βαλκάνια με το ζήτημα της ονομασίας των Σκοπίων και την ένταξη της Σερβίας, της Ρουμανίας και της Αλβανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ο Τραμπ και πολλοί άλλοι σκληροπυρηνικοί (στην Αυστρία, τις χώρες του Βίζενγκαρντ και αλλού), μπορούν επίσης να χρησιμοποιήσουν το Brexit ως προηγούμενο για να ζητήσουν την «ανάκτηση» των χωρών τους και ως εκ τούτου επιχαίρουν, κερδίζοντας εύκολα την πολιτική εξουσία. Σηματοδοτεί μια μετατόπιση του εκλογικού σώματος προς τα δεξιά και διαβλέπουν ότι αυτό το μοντέλο υποκίνησης φόβου και μίσους είναι λειτουργικό και μπορεί να αναπαραχθεί και στις χώρες τους.

Εν κατακλείδι, όλοι αντιλαμβανόμαστε πως ο κόσμος μας αλλάζει ραγδαία και οι "καιροί ου μενετοί", που λέγανε και παλιά. Το σημαντικό είναι να αντιληφθούμε αυτή τη ραγδαία μεταβολή και αυτοί που έχουν την ευθύνη λήψης των αποφάσεων να μη μείνουν απλοί θεατές αλλά να εκμεταλλευτούν στο έπακρο τις δυνατότητες που προσφέρονται προς όφελος όχι μόνο της πατρίδας αλλά και των ουμανιστικών ιδανικών που διέπουν ανέκαθεν το πνεύμα της.